Active Directory Üzerinde Kullanıcı ve Grup Yönetimi

Active Directory (AD), kurum içindeki kullanıcı, bilgisayar, grup ve diğer nesnelerin merkezi olarak yönetilmesini sağlayan bir dizin hizmetidir. AD yapısında kullanıcı ve grup yönetimi, erişim kontrolü ve güvenli kimlik doğrulamanın temel taşlarını oluşturur. Bu rehberde, kullanıcı hesaplarının oluşturulmasından grup yetkilendirmelerine kadar olan süreci adım adım ele alıyoruz.

Active Directory Nedir?

Active Directory, Microsoft tarafından geliştirilen ve LDAP (Lightweight Directory Access Protocol) tabanında çalışan bir dizin servisidir. Kurumsal ortamlarda kimlik doğrulama, yetkilendirme ve kaynak paylaşımı işlemlerini merkezi olarak yönetir.

Kullanıcı Hesapları (User Accounts)

Kullanıcı hesapları, her bireyin ağa erişim kimliğidir. Kullanıcı adı (sAMAccountName) ve parola ile giriş yapılır. Kullanıcılara erişim hakları, güvenlik ilkeleri ve grup üyelikleri üzerinden atanır.

Yeni Kullanıcı Oluşturma

1. Active Directory Users and Computers (ADUC) konsolunu açın.
2. İlgili OU (Organizational Unit) üzerinde sağ tıklayın → New → User
3. Kullanıcı adı, giriş adı ve parola belirleyin.
4. “User must change password at next logon” kutusunu işaretleyin.

PowerShell ile Kullanıcı Oluşturma

New-ADUser -Name "Ali Yılmaz" -SamAccountName ayilmaz -UserPrincipalName ayilmaz@domain.local -Path "OU=Kullanicilar,DC=domain,DC=local" -AccountPassword (Read-Host -AsSecureString "Parola girin") -Enabled $true

Kullanıcı Hesabı Özellikleri

• Member Of: Kullanıcının ait olduğu gruplar
• Profile: Kullanıcı profili yolu
• Logon Hours: Giriş yapılabilecek saat aralığı
• Account Options: Parola süresi, hesabın etkinliği

Grup Türleri (Groups)

Active Directory’de gruplar, erişim kontrolünü kolaylaştırmak için kullanılır. Gruplar kullanıcıları, bilgisayarları veya diğer grupları içerebilir.

1. Güvenlik Grupları (Security Groups)

Kaynaklara erişim izni verir (örneğin dosya paylaşımları, yazıcılar, GPO erişimi).

2. Dağıtım Grupları (Distribution Groups)

E-posta listeleri oluşturmak için kullanılır, erişim izni vermez.

Grup Kapsamları (Group Scopes)

• Domain Local: Aynı domain içinde kaynaklara erişim izni verir.
• Global: Aynı domain içindeki kullanıcıları barındırır, diğer domainlerdeki kaynaklara erişim verebilir.
• Universal: Çoklu domain yapılarında (forest) ortak gruplar oluşturmak için kullanılır.

Yeni Grup Oluşturma

New-ADGroup -Name "Finans" -GroupScope Global -GroupCategory Security -Path "OU=Gruplar,DC=domain,DC=local"

Kullanıcıları Gruba Ekleme

Add-ADGroupMember -Identity "Finans" -Members ayilmaz, mdemir

Grup üyeliklerini görmek için:

Get-ADGroupMember -Identity "Finans"

Grup Yönetimi Stratejisi: AGDLP Modeli

Microsoft’un önerdiği yapı olan AGDLP, erişim kontrolünün yönetilebilirliğini artırır:

• A: User Accounts (Kullanıcılar)
• G: Global Groups (Departman Grupları)
• DL: Domain Local Groups (Kaynak erişim grupları)
• P: Permissions (İzinler)

Bu modelde kullanıcılar, departman bazlı global gruplara eklenir; bu gruplar ise domain local gruplar aracılığıyla kaynaklara erişim sağlar.

Kullanıcı ve Grup Yetkilendirme Örneği

1. “Finans” kullanıcıları “GG_Finans” adlı global gruba eklenir.
2. “GG_Finans”, “DL_Finans_Share” adlı domain local gruba dahil edilir.
3. “DL_Finans_Share” grubuna paylaşım klasörü üzerinde Read/Write izinleri atanır.

Grup İlkeleri (Group Policy) ile Yönetim

Group Policy (GPO) aracılığıyla kullanıcı ve gruplara politika uygulanabilir:

gpmc.msc

Örnek: “Finans Grubu” kullanıcılarına masaüstü kısayolu oluşturma veya parola politikası uygulama.

Parola Politikaları

• Minimum uzunluk: 8 karakter
• Kompleks karakter zorunluluğu
• Parola geçerlilik süresi: 90 gün
• “Fine-Grained Password Policies” ile kullanıcı bazlı farklı politikalar uygulanabilir

Denetim ve Raporlama

Kim ne zaman giriş yaptı, hangi kullanıcı hangi gruba eklendi gibi işlemler Event Viewer üzerinden izlenebilir:

• Event ID 4728: Kullanıcı gruba eklendi
• Event ID 4729: Kullanıcı gruptan çıkarıldı
• Event ID 4720: Yeni kullanıcı oluşturuldu

PowerShell ile Kullanıcı Raporu Alma

Get-ADUser -Filter * -Property DisplayName, Department, Enabled | Select-Object DisplayName, Department, Enabled

Sonuç

Active Directory kullanıcı ve grup yönetimi, güvenli, ölçeklenebilir ve düzenli bir ağ altyapısının temelini oluşturur. Kullanıcı hesaplarının doğru şekilde yapılandırılması ve grup politikalarının tutarlı bir modelde uygulanması, yönetim kolaylığı ve güvenlik açısından kritik öneme sahiptir. Kurumsal altyapılarınızda bu tür yönetimleri profesyonel düzeyde uygulamak için HostLigo Kurumsal Hosting ve Premium VDS çözümlerini tercih edebilirsiniz.