Storage Replica ile Coğrafi Felaket Kurtarma (DR) Senaryosu Tasarımı

Storage Replica, Windows Server’ın yerleşik olarak sunduğu blok düzeyinde senkron/asenkron replikasyon teknolojisidir. İki farklı veri merkezi arasında verilerin gerçek zamanlı veya gecikmeli olarak kopyalanmasını sağlayarak felaket kurtarma (Disaster Recovery – DR) süreçlerinde veri bütünlüğünü ve iş sürekliliğini garanti altına alır. Bu yazıda, coğrafi olarak ayrılmış iki site arasında Storage Replica kullanarak DR yapısının nasıl tasarlanacağı ve yönetileceği adım adım anlatılmaktadır.

1) Storage Replica Nedir?

Storage Replica (SR), verileri dosya sistemi seviyesinde değil, blok seviyesinde eşitleyerek tam veri tutarlılığı sağlar. Failover Cluster veya bağımsız sunucu modunda çalışabilir.

• Senkron Replikasyon: Veri yazımı tamamlanmadan onay verilmez. Veri kaybı riski sıfırdır.
• Asenkron Replikasyon: Yazma işlemleri gecikmeli olarak hedefe gönderilir; uzun mesafelerde performans avantajı sağlar.

2) Gereksinimler

• Windows Server 2019 veya 2022 Datacenter sürümü (Standard: yalnızca tek yönlü replikasyon destekler).
• İki ayrı fiziksel veya sanal sunucu.
• Her sunucuda en az iki disk: biri veri (Data Volume), diğeri log (Log Volume) için.
• İki site arasında düşük gecikmeli (10 ms altı) bağlantı — senkron için.
• Active Directory ortamı ve DNS çözümlemesi.

3) Senaryo Tasarımı

[ Site-1: Ankara ]   ⇄   [ Site-2: İzmir ]
  SRV-A (Primary)          SRV-B (Replica)
  Data: D:\Volume1         Data: E:\Volume1
  Log:  L:\Logs            Log:  M:\Logs

Senaryoda Ankara’daki ana sunucudan İzmir’deki yedek sunucuya blok seviyesinde replikasyon yapılacaktır.

4) Storage Replica Özelliğini Aktifleştirme

PowerShell üzerinden her iki sunucuda da modül etkinleştirilir:

Install-WindowsFeature Storage-Replica, RSAT-Storage-Replica

5) Disklerin Hazırlanması

Veri ve log diskleri NTFS veya ReFS olarak biçimlendirilmelidir. İki disk de boyut olarak uyumlu olmalıdır.

Get-Disk
Initialize-Disk -Number 2 -PartitionStyle GPT
New-Volume -DiskNumber 2 -DriveLetter D -FileSystem NTFS -NewFileSystemLabel "Data"
New-Volume -DiskNumber 3 -DriveLetter L -FileSystem NTFS -NewFileSystemLabel "Log"

6) Replikasyon Ortamının Oluşturulması

Birincil (Ankara) sunucudan aşağıdaki komutla replikasyon başlatılır:

New-SRPartnership `
-SourceComputerName SRV-A -SourceRGName "RG-Ankara" -SourceVolumeName "D:" -SourceLogVolumeName "L:" `
-DestinationComputerName SRV-B -DestinationRGName "RG-Izmir" -DestinationVolumeName "E:" -DestinationLogVolumeName "M:" `
-RecoveryMode Asynchronous

Parametre Açıklamaları

• Source/DestinationRGName: Replikasyon gruplarının adıdır.
• RecoveryMode: Senkron veya Asenkron mod belirler.

7) Replikasyon Durumunu İzleme

Durumu görmek için:

Get-SRGroup
Get-SRPartnership
Get-SRReplicationStatus

Bu komutlar replikasyon hızı, gecikme süresi ve log kullanımı hakkında bilgi verir.

8) Failover (Rol Değiştirme) İşlemi

Felaket durumunda replikayı aktif hale getirmek için:

Set-SRPartnership -NewSourceComputerName SRV-B -NewDestinationComputerName SRV-A

Bu işlem, İzmir sitesini yeni “Primary” hale getirir ve yazma işlemleri oradan devam eder.

9) Test Failover (DR Tatbikatı)

Gerçek üretim trafiğini etkilemeden replikasyon test edilebilir:

Test-SRTopology -SourceComputerName SRV-A -DestinationComputerName SRV-B -DurationInMinutes 15

Bu komut, ağ ve disk performansını analiz ederek senkronizasyon uygunluğunu ölçer.

10) İzleme ve Loglar

• Event Viewer → Applications and Services Logs → Microsoft → Windows → StorageReplica
• Performans sayaçları: Storage Replica Replication
• PowerShell üzerinden Measure-Command ile gecikme ölçümü yapılabilir.

11) Gelişmiş DR Stratejileri

• Cluster ile SR: Storage Replica, Failover Cluster ile birleştiğinde otomatik failover sağlar.
• Azure Site Recovery (ASR) Entegrasyonu: Hibrit DR ortamlarında kullanılabilir.
• Asenkron Replikasyon + Snapshot: Uzak bölgelerde düşük bant genişliğiyle veri koruma sağlar.

Sonuç

Storage Replica, donanım bağımsız, yazılım tabanlı bir veri çoğaltma çözümüdür. Coğrafi olarak ayrılmış iki sitede, veri kaybı riskini minimize ederek iş sürekliliği sağlar. Gelişmiş Premium VDS veya Kurumsal Hosting altyapılarıyla birleştiğinde, hem performans hem de güvenlik açısından tam yedeklilikli bir DR mimarisi kurulabilir.